“Cởi trói” cho doanh nghiệp nhà nước, gỡ khó về vốn, đất đai cho doanh nghiệp tư nhân

Hội thảo do Đại học Kinh tế TPHCM tổ chức. Ảnh: M.HOA

Ngày 17-4, Đại học Kinh tế TPHCM (UEH) tổ chức hội thảo khoa học Kinh tế nhà nước và kinh tế tư nhân – hai trụ cột chiến lược tạo động lực tăng trưởng và quốc gia thịnh vượng.

Phát biểu tại hội thảo, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường đánh giá cao chủ đề của hội thảo lần này. Theo đồng chí, TPHCM vẫn là đầu tàu kinh tế cả nước, song thực tế cho thấy nhiều thách thức, khi tăng trưởng chưa ổn định, các động lực truyền thống suy giảm, trong khi động lực mới chưa đủ mạnh để tạo đột phá.

Khu vực kinh tế tư nhân dù năng động nhưng còn hạn chế về quy mô, công nghệ và khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu; kinh tế nhà nước vẫn trong quá trình tái cơ cấu. Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo chưa đủ sức tạo ra các doanh nghiệp dẫn dắt, trong khi hạ tầng dữ liệu và nguồn nhân lực vẫn là điểm nghẽn.

Do vậy, lãnh đạo Thành phố rất mong muốn lắng nghe các giải pháp từ các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp để phát triển hai khu vực kinh tế nói trên, góp phần phát triển nhanh, bền vững.

Đại diện nhóm nghiên cứu của UEH và Công ty đầu tư tài chính nhà nước TPHCM (HFIC), TS Nguyễn Kim Đức, Phó trưởng khoa phụ trách Khoa Kinh tế – UEH cho rằng có 3 từ khóa chính. Một là “niềm tin” – nhà nước cần có niềm tin vào tư nhân, ngược lại tư nhân cũng cần tin vào nhà nước trong cải cách thể chế, dẫn dắt, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, từ quản trị sang phục vụ… Hai là “nội lực” – bản thân doanh nghiệp tư nhân cần xác định rõ năng lực cạnh tranh của mình là gì, với các chất xúc tác là khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Từ khóa thứ ba là “dẫn dắt” – tiếp cận Nghị quyết 68 theo hướng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa và hướng cho doanh nghiệp lớn, hai hướng này cần có chính sách riêng biệt.

Làm rõ hơn việc này, TS Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch HĐTV HFIC nhìn nhận kinh tế nhà nước đang nắm nguồn lực rất lớn, nhưng chưa phát huy được do bị trói buộc về chính sách, quản lý. Ngược lại, khu vực tư nhân năng động hơn, nhưng lại gặp khó trong tiếp cận nguồn lực (vốn, đất đai…).

“Chúng ta phải tách chính sách ra, để phát huy các doanh nghiệp đầu ngành như các Chaebol (tập đoàn kinh doanh quy mô lớn do tư nhân sở hữu) của Hàn Quốc, nhưng cũng có chính sách cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Những Chaebol tìm kiếm vốn từ thị trường vốn như trung tâm tài chính, còn vốn trong ngân hàng hãy dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa”, ông Nguyễn Ngọc Hòa nói.

Đồng tình, GS-TS Nguyễn Trọng Hoài, Phó tổng biên tập Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á, cho biết qua khảo sát thực tế, chỉ 5% doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ có thể tiếp cận vốn vay từ ngân hàng, do không có tài sản thế chấp. Ông đề xuất nên học tập mô hình tài chính mở của Ấn Độ, cho vay tín chấp dựa trên tài sản số của doanh nghiệp. Giải pháp này có thể giải được bài toán tiếp cận vốn cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, siêu nhỏ.

Tại hội thảo, các đại biểu cũng thảo luận giải pháp đẩy nhanh cổ phần hóa, “cởi trói” công tác quản lý với doanh nghiệp nhà nước và các giải pháp tháo điểm nghẽn về vốn, đất đai cho khu vực kinh tế tư nhân.