Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng: Không để lợi dụng biến động chi phí để tăng giá bất hợp lý

Sáng 23/4, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng chủ trì cuộc họp Ban chỉ đạo điều hành giá nhằm đánh giá kết quả công tác quản lý điều hành giá quý I/2026 và thống nhất các kịch bản điều hành những tháng còn lại của năm nay.

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận cho biết trong quý 1/2026, xung đột tại Trung Đông đã làm gián đoạn các tuyến vận tải quan trọng, từ đó gây ra cú sốc tăng giá dầu trên thị trường năng lượng thế giới và làm chi phí logistics tăng mạnh.

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) so với tháng trước của tháng 1/2026 tăng 0,05%, tháng 2/2026 tăng 1,14%, tháng 3/2026 tăng 1,23%. Bình quân quý 1/2026, CPI tăng 3,51% so với cùng kỳ năm trước, lạm phát cơ bản tăng 3,63%.

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà phát biểu. Ảnh: VGP

Trước tình hình đó, chúng ta có nhiều giải pháp để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp, ổn định kinh tế vĩ mô như tiếp tục giảm 2% thuế giá trị gia tăng, miễn, giảm 47 khoản phí, lệ phí đến hết năm 2026; bổ sung 8.000 tỷ đồng dự toán chi ngân sách nhà nước để tạm ứng cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu.

Do giá xăng dầu thế giới tăng mạnh từ tháng 3/2026 bởi ảnh hưởng của xung đột tại Trung Đông và tác động lan tỏa đến giá cước vận chuyển, chi phí logistics và các hàng hóa thiết yếu khác, Bộ Tài chính cập nhật 3 kịch bản lạm phát năm 2026 tăng trong khoảng 4,5%; 5% và 5,5%.

Ngân hàng nhà nước Việt Nam dự báo lạm phát bình quân năm 2026 tăng trong khoảng 5±0,5%. Các tổ chức quốc tế mới đây đã cập nhật dự báo lạm phát bình quân của Việt Nam khoảng 3,8-4,9%.

Theo đại diện Bộ Xây dựng, trong tháng 4, Bộ đã tổ chức một số đoàn kiểm tra tại các địa phương về việc niêm yết, kê khai giá và có văn bản chấn chỉnh các tồn tại.

Bộ đang vận động các doanh nghiệp giảm giá đậu, đỗ xe, chi phí liên quan đến xếp dỡ hay giảm giá những dịch vụ không liên quan đến giá xăng dầu để chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp vận tải.

Kịp thời giảm giá bán khi chi phí đầu vào giảm

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết, trong quý 1/2026, mặc dù chúng ta phải đối mặt với rất nhiều khó khăn, thách thức, đặc biệt là những yếu tố từ bên ngoài, giá năng lượng tăng cao, tuy nhiên, công tác điều hành giá đã đạt được mục tiêu đặt ra, đạt kết quả tích cực.

Các bộ, ngành tăng cường theo dõi, phân tích diễn biến cung cầu và giá các mặt hàng thiết yếu để quản lý chặt chẽ, tránh các trường hợp trục lợi chính sách, đặc biệt trong những lĩnh vực chịu tác động trực tiếp từ chi phí nhiên liệu như vận tải, logistics, vật liệu xây dựng, lương thực, thực phẩm.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng. Ảnh: VGP

Phó Thủ tướng chỉ đạo các bộ, ngành với chức năng, nhiệm vụ của mình chỉ đạo và yêu cầu các doanh nghiệp thực hiện nghiêm việc kê khai, niêm yết giá theo quy định, không lợi dụng biến động chi phí để tăng giá một cách bất hợp lý.

UBND các tỉnh chủ động triển khai chương trình bình ổn thị trường đối với các mặt hàng thiết yếu phù hợp với tình hình thực tế tại địa phương.

Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát thị trường, đặc biệt là việc chấp hành pháp luật về giá, nhằm kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá hoặc vi phạm quy định pháp luật về giá. Đồng thời, cần chú trọng kiểm tra các trường hợp không giảm giá kịp thời đối với các mặt hàng có chi phí đầu vào đã giảm theo giá thế giới.

Kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong kinh doanh vận chuyển xăng dầu tại khu vực biên giới nhằm hưởng chênh lệch giá.

Tăng cường triển khai hiệu quả và giám sát thực hiện các biện pháp kê khai giá, niêm yết giá, công khai thông tin về giá, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về giá.

Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương chủ động ban hành văn bản định giá theo đúng thẩm quyền, đồng thời tổ chức triển khai công tác quản lý giá theo quy định của Luật Giá số 16, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật Giá số 40 và các văn bản hướng dẫn liên quan.

Cùng với đó, các cơ quan quản lý được đề nghị bám sát diễn biến cung cầu và giá cả thị trường đối với những mặt hàng thuộc phạm vi quản lý, để kịp thời có giải pháp điều hành phù hợp.

Trọng tâm là các mặt hàng tác động trực tiếp đến đời sống người dân như lương thực, thực phẩm, điện, vật liệu xây dựng, giáo dục, y tế; đồng thời theo dõi chặt chẽ các nhóm hàng có ảnh hưởng gián tiếp như vàng, ngoại tệ và bất động sản.

Đối với hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá và đang được xem xét điều chỉnh, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương rà soát kỹ các yếu tố chi phí, đánh giá thận trọng tác động đến mặt bằng giá ở từng địa phương cũng như trên cả nước, tránh điều chỉnh tăng khi chưa hội đủ điều kiện cần thiết.

Doanh nghiệp kiểm soát chặt chẽ chi phí đầu vào, tiết giảm chi phí sản xuất, nâng cao hiệu quả hoạt động và tăng cường trách nhiệm, chia sẻ khó khăn, bảo đảm hài hòa lợi ích Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng chỉ đạo kịp thời giảm giá bán khi chi phí đầu vào giảm, nếu chưa cần thiết phải điều chỉnh thì cần cân nhắc kỹ thời điểm và mức độ điều chỉnh giá.