Chuẩn hóa nghề môi giới bất động sản

Sáng 28/3, tại Hà Nội, Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) phối hợp với Viện Nghiên cứu và đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam tổ chức hội thảo lấy ý kiến về bộ tiêu chuẩn hành nghề môi giới bất động sản Việt Nam (VREB), dưới sự bảo trợ của Bộ Xây dựng.

Sự kiện thu hút đông đảo đại biểu từ các cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp và cộng đồng môi giới trên cả nước, phản ánh mối quan tâm lớn của thị trường đối với việc “định hình lại” một nghề đang đóng vai trò trung gian quan trọng nhưng vẫn thiếu chuẩn mực thống nhất.

Phát biểu tại hội thảo, ông Trần Đức Diễn, Phó Chủ tịch VARS nhận định, trong hơn hai thập kỷ qua, thị trường bất động sản Việt Nam đã phát triển nhanh chóng, kéo theo sự gia tăng mạnh mẽ của lực lượng môi giới. Đây không chỉ là đội ngũ kết nối cung – cầu, mà còn góp phần thúc đẩy thanh khoản, nâng cao tính minh bạch và hỗ trợ vận hành thị trường.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy sự phát triển nhanh lại chưa đi kèm với một hệ thống chuẩn nghề nghiệp đủ rõ ràng. Dù đã có quy định pháp luật về điều kiện hành nghề, thị trường vẫn thiếu một bộ tiêu chí cụ thể để đánh giá năng lực, phân loại và nhận diện môi giới chuyên nghiệp. “Một thị trường không thể phát triển bền vững nếu thiếu chuẩn mực nghề nghiệp”, ông Diễn nhấn mạnh, đồng thời cho rằng việc xây dựng bộ tiêu chuẩn VREB là bước đi nền tảng để định hình lại hoạt động môi giới theo hướng chuyên nghiệp hơn.

Theo ông Nguyễn Mạnh Quỳnh, Phó Tổng thư ký VARS, chất lượng môi giới hiện nay chưa đồng đều, thiếu hệ thống chuẩn chung, trong khi tính chuyên nghiệp còn hạn chế. Điều này khiến khách hàng gặp khó khăn trong việc phân biệt đâu là môi giới uy tín, đâu là những cá nhân hoạt động thiếu chuẩn mực, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến niềm tin vào thị trường.

Định hình lại vai trò người môi giới

Trong bối cảnh đó, bộ tiêu chuẩn hành nghề môi giới bất động sản Việt Nam (VREB) được xây dựng với mục tiêu không chỉ là một bộ tiêu chí đánh giá, mà còn là “hệ quy chiếu” chung cho toàn thị trường. Các mục tiêu cốt lõi bao gồm chuẩn hóa hoạt động môi giới, nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng cường tính minh bạch, đồng thời giúp khách hàng nhận diện rõ ràng doanh nghiệp và cá nhân môi giới uy tín.

Quan trọng hơn, bộ tiêu chuẩn hướng đến việc thay đổi nhận thức về nghề môi giới, từ hình ảnh “cò đất” mang tính tự phát sang một lực lượng tư vấn chuyên nghiệp, đồng hành cùng khách hàng trong các quyết định tài chính lớn.

Bên lề hội thảo, ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch VARS cho rằng, định hướng xây dựng VREB không nhằm siết chặt quản lý theo kiểu hành chính, mà tập trung vào chuẩn hóa và nâng tầm nghề nghiệp. Bộ tiêu chuẩn sẽ đóng vai trò tạo dựng niềm tin cho khách hàng và xã hội, đồng thời xóa bỏ những định kiến lâu nay về nghề môi giới.

Các chuyên gia cho rằng, việc thiết lập chuẩn mực nghề nghiệp là điều không thể thiếu.

Ở góc độ chuyên gia bất động sản, TS. Trần Xuân Lượng cho rằng việc xây dựng tiêu chuẩn cần phân tách rõ giữa nhóm doanh nghiệp và cá nhân hành nghề, với các tiêu chí phù hợp về pháp lý, minh bạch thông tin và đạo đức nghề nghiệp. Ông nhấn mạnh, cần ưu tiên những tiêu chí có tính khả thi cao, đặc biệt là các yêu cầu về đạo đức đối với cá nhân và tuân thủ pháp luật đối với tổ chức.

Trong khi đó, PGS.TS Nguyễn Quang Tuyến, Phó Chủ tịch Hội đồng Trường đại học Luật Hà Nội nhận định, ranh giới giữa môi giới chuyên nghiệp và “cò đất” nằm ở hai yếu tố cốt lõi: tuân thủ pháp luật và đạo đức nghề nghiệp. Đây cũng là những tiêu chí cần được đặt ở vị trí trung tâm trong bộ tiêu chuẩn.

Một vấn đề khác được đặt ra là cách thức triển khai. Theo ông Nguyễn Hồng Phú, Phó trưởng phòng Phòng Quản lý thị trường bất động sản, Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng, bộ tiêu chuẩn hiện nay còn thiên về định tính, do đó cần bổ sung hệ thống tiêu chí định lượng, dữ liệu số hóa để có thể đo lường hiệu quả và đánh giá năng lực môi giới một cách khách quan. Đồng thời, ông đề xuất nên triển khai thí điểm trước khi áp dụng rộng rãi, kết hợp cơ chế khuyến khích tự nguyện, sau đó từng bước tiến tới bắt buộc.

Từ góc nhìn doanh nghiệp, đại diện các sàn giao dịch và đơn vị môi giới cũng bày tỏ sự đồng thuận cao với việc xây dựng bộ tiêu chuẩn. Nhiều ý kiến cho rằng đây là bước đi cần thiết để nâng cao tính cạnh tranh lành mạnh, tạo sân chơi minh bạch và chuyên nghiệp hơn trong bối cảnh thị trường ngày càng yêu cầu cao về chất lượng dịch vụ.

Hội thảo thống nhất rằng lực lượng môi giới giữ vai trò quan trọng trong toàn bộ chuỗi giao dịch bất động sản, từ cung cấp thông tin, tư vấn, hỗ trợ thương lượng đến hoàn tất giao dịch. Tuy nhiên, để phát huy đúng vai trò này, việc thiết lập chuẩn mực nghề nghiệp là điều không thể thiếu.